Vibecoding · 14-dars · 7–8-sinflar

Fan: Vibecoding · O'yin va ma'lumot Kohorta: 7–8-sinf Hafta: 3 (2-soat)

Dushmanlar, Ochko va Leaderboard: Dvigateldan O'yingacha

O'tgan darsda siz dvigatel qurdingiz: tsikl, delta time, fizika, to'qnashuv. Lekin dvigatel — bu hali o'yin emas. O'yin bo'lishi uchun maqsad, xavf va natija kerak. Bugun biz ochko tizimini, dushman to'lqinlarini va sinf reyting jadvalini quramiz — hamda nega ochkoga ishonib bo'lmasligini bilib olamiz.

Dvigatel ≠ o'yin

Harakatlanadigan kvadrat — bu hali o'yin emas

1 · MAQSAD

O'yinchi nima uchun harakat qiladi? Ochko yig'ish, omon qolish, rekord o'rnatish. Maqsadsiz o'yin — bu ekran saqlagich.

2 · XAVF

Yutqazish mumkin bo'lishi shart. Yutqazib bo'lmaydigan o'yinda g'alabaning qiymati yo'q. Xavf — bu ochkoning narxi.

3 · NATIJA

O'yin tugagach raqam qolishi kerak — va uni boshqalar bilan solishtirish mumkin bo'lsin. Mana shuning uchun leaderboard bor.

Bugungi darsning tuzilishi

Uchala element bugun quriladi: ochko (maqsad), dushman to'lqinlari (xavf) va reyting jadvali (natija). Dars oxirida sinfda bitta umumiy jadval bo'ladi va siz undagi o'rningizni ko'rasiz.

Teskari aloqa halqasi

Ochko — bu mukofot emas, bu xabar

Ochko o'yinchiga nima deydi

"To'g'ri qilding" — ochko o'sganda o'yinchi qaysi harakat foydali ekanini tushunadi.
"Xavf arziydi" — qiyinroq dushman ko'proq ochko bersa, o'yinchi xavfni tanlaydi. Bu qiziqarli qaror.
"Yaxshiroq bo'lyapsan" — o'z rekordini urish — eng kuchli motivatsiya.

Kombo: oddiy, lekin kuchli

// Ketma-ket urish kombo beradi
kombo = kombo + 1;
ochko = ochko + 10 * kombo;

// Xato qilsa — kombo nolga tushadi
if (jarohat) kombo = 0;

// 5 ta ketma-ket: 10+20+30+40+50 = 150
// 5 ta uzilib:    10+10+10+10+10 = 50

Nega kombo o'yinni o'zgartiradi

Kombosiz o'yinchi ehtiyotkor o'ynaydi. Kombo bilan u tavakkal qiladi — chunki uzilish og'riqli. Bitta qator kod o'yinchining butun xulq-atvorini o'zgartiradi. Mana bu — dizayn.

Qiyinlik egri chizig'i

Dushmanlar to'lqin bo'lib keladi va asta kuchayadi

Spawn — dushman qayerdan paydo bo'ladi

// Har N soniyada yangi dushman
spawnTaymer -= dt;
if (spawnTaymer <= 0){
  dushmanlar.push(yangiDushman());
  spawnTaymer = spawnOraligi;
}

// To'lqin o'sgani sayin oraliq qisqaradi
spawnOraligi = 2.0 - tolqin * 0.15;
if (spawnOraligi < 0.4) spawnOraligi = 0.4;

Qiyinlikni oshirishning 3 yo'li

Ko'proq dushman — eng oddiy, lekin tez zeriktiradi.
Tezroq dushman — yaxshiroq, reaksiyani sinaydi.
Boshqacha dushman — eng yaxshi: yangi xulq, yangi strategiya kerak bo'ladi.
Eng yomon usul: dushmanga ko'p jon berish. Bu qiyin emas, bu uzoq va zerikarli.

🎮 Stendda

Stendda har 15 soniyada yangi to'lqin boshlanadi: dushman tezligi oshadi va oraliq qisqaradi. Yuqorida joriy to'lqin raqami ko'rsatiladi. Necha to'lqingacha yetganingizni varaqaga yozing.

O'yin holat mashinasi

O'yinda uchta ekran bor — va ular chalkashmasligi kerak

PLAYING

Asosiy holat: fizika, dushmanlar, ochko, to'lqinlar. Klaviatura qahramonni boshqaradi.

GAME OVER

Yakuniy ochko ko'rsatiladi, rekord saqlanadi, leaderboard yangilanadi. Space — qaytadan.

Nega bu muhim

function update(dt){
  if (holat === 'MENU')      return;          // hech narsa qilmaydi
  if (holat === 'GAMEOVER')  return;
  // faqat shu yerdan pastda o'yin mantig'i
  qahramonniYangila(dt);
  dushmanlarniYangila(dt);
}

// Holatni tekshirmasangiz: GAME OVER ekranida
// dushmanlar harakatda qoladi va ochko o'sishda davom etadi.

Ma'lumotni saqlash tili

JSON — obyektni matnga, matnni obyektga

Ikkita funksiya — hammasi shu

var natija = { ism:'Aziz', ochko:1240, tolqin:7 };

// Obyekt -> matn (saqlash uchun)
var matn = JSON.stringify(natija);
// '{"ism":"Aziz","ochko":1240,"tolqin":7}'

// Matn -> obyekt (o'qish uchun)
var qayta = JSON.parse(matn);
qayta.ochko + 10;   // 1250 — bu yana son!

Nega matnga aylantirish kerak

localStorage faqat matn saqlaydi — obyektni to'g'ridan-to'g'ri qo'ysangiz [object Object] chiqadi.
Tarmoq bo'ylab ham faqat matn uzatiladi. Server JSON qabul qiladi.
JSON — barcha tillar tushunadigan format: Python, Java, PHP, Swift.

⚠️ Eng ko'p uchraydigan xato

// ❌ parse ni unutish
var reyting = localStorage.getItem('top');
reyting.push(yangi);   // XATO: bu matn, massiv emas!

// ✅ To'g'ri
var reyting = JSON.parse(localStorage.getItem('top') || '[]');
reyting.push(yangi);
localStorage.setItem('top', JSON.stringify(reyting));

Massiv, sort, top-10

Reyting jadvali — uchta amaldan iborat

Uchta amal

// 1. Qo'shish
reyting.push({ ism:ism, ochko:ochko, sana:Date.now() });

// 2. Saralash — kattadan kichikka
reyting.sort(function(a, b){
  return b.ochko - a.ochko;
});

// 3. Faqat top-10 ni qoldirish
reyting = reyting.slice(0, 10);

sort() ni tushunish

sort ga taqqoslash funksiyasi beriladi: u ikkita elementni oladi va son qaytaradi.
b.ochko - a.ochko → kamayish (katta birinchi). a.ochko - b.ochko → o'sish.
⚠️ Funksiyasiz sort() sonlarni matn sifatida saralaydi: [100, 9, 80] → [100, 80, 9]. Klassik tuzoq!

Darsning eng muhim g'oyasi

Mijoz tomonidan kelgan ochkoga hech qachon ishonmang

Buzish qanchalik oson

// Brauzerda F12 -> Console va bitta qator:
localStorage.setItem('top',
  JSON.stringify([{ism:'Men', ochko:999999}]));

// Yoki to'g'ridan-to'g'ri o'zgaruvchiga:
ochko = 999999;

// Tamom. Rekord "o'rnatildi".

Nega bunday

Brauzerdagi butun kod o'yinchi kompyuterida ishlaydi — demak u kodni ham, xotirani ham o'zgartira oladi.
localStorage — bu himoya emas, bu shunchaki qulaylik. U parol bilan yopilmagan.
Shuning uchun jiddiy o'yinlarda ochko serverda hisoblanadi.

Real o'yinlar buni qanday hal qiladi

Server hisoblaydi. Mijoz faqat harakatlarni yuboradi, ochkoni server o'zi chiqaradi. Eng ishonchli, lekin qimmat.
Takrorlash yozuvi (replay). O'yin barcha tugma bosishlarini saqlaydi, server o'yinni qayta o'ynab tekshiradi.
Mantiqiy tekshiruv. "30 soniyada 999999 ochko olish mumkin emas" — shubhali natija rad etiladi.

Turnir · 12 daqiqa

Sinf turniri: lab/index.html ni oching

1 · Ism (1 daq)

Ismingizni kiriting va 2 ta mashq o'yin o'ynang. Boshqaruvni his qiling: harakat, sakrash, dushmanni bosish.

2 · Rekord (5 daq)

Eng yaxshi natijangizni qo'ying. Komboni uzmaslikka harakat qiling — aynan u eng ko'p ochko beradi.

3 · Tahlil (3 daq)

Jadvaldagi o'rningizni yozing. Birinchi o'rindagi natijadan qancha orqadasiz? Qaysi to'lqinda yutqazdingiz?

4 · Cheat (3 daq)

💀 CHEAT tugmasini bosing — jadvalga soxta rekord tushadi. Keyin 🛡 Tekshirish ni bosing va nima bo'lishini ko'ring.

🏆 Sinf chempioni

Dars oxirida o'qituvchi proyektorda jadvalni ochadi. Birinchi uch o'rin e'lon qilinadi. Lekin: avval 🛡 Tekshirish ishga tushadi va mumkin bo'lmagan natijalar o'chiriladi.

Tayyor promptlar

AI bilan ma'lumot va xavfsizlik

Nusxa oling

1) Объясни, почему нельзя доверять счёту,
   который прислал браузер игрока.
   Приведи 3 способа защиты в реальных играх.

2) Напиши функцию на JavaScript, которая
   сортирует массив {ism, ochko} по убыванию
   очков и оставляет топ-10.

3) Почему [100, 9, 80].sort() даёт
   [100, 80, 9]? Объясни и покажи, как
   исправить.

Javobni tekshirish

3-promptning javobi darsdagi tuzoq bilan mos kelishi kerak — sort() sonlarni matn sifatida saralaydi.
AI bergan kodni stendda sinab ko'ring: jadval to'g'ri saralanyaptimi?
AI "localStorage xavfsiz" desa — bu xato javob. Bugun buning aksini o'z ko'zingiz bilan ko'rdingiz.

Nimani o'rgandik

Dvigateldan to'liq o'yingacha — ikki darsda

13-dars bergan narsa

Canvas va o'yin tsikli: CLEAR → UPDATE → DRAW.
Delta Time — har kompyuterda bir xil tezlik.
Fizika uchta qator va AABB to'qnashuv.

14-dars bergan narsa

Ochko, kombo va dushman to'lqinlari — o'yin dizayni.
Holat mashinasi: MENU → PLAYING → GAME OVER.
JSON, sort va leaderboard.
Va eng muhimi: mijoz ma'lumotiga ishonib bo'lmaydi.

Baholash mezoni

Uy vazifasi: turnir hisoboti va himoya rejasi (10 ball)

Nima qilish kerak

Turnir natijalarini varaqaga yozing: ochko, to'lqin, o'rin.
JSON.stringify va JSON.parse nima qilishini misol bilan yozing.
Cheat sinovini tavsiflang: nima qildingiz va tekshiruv nima qildi.
Himoya rejasi: o'yiningizni aldashdan himoya qilishning 2 ta usulini taklif qiling.

Baholash mezoni

Turnir natijalari jadvali — 3 ball
JSON izohi misol bilan — 3 ball
Cheat sinovi tavsifi — 2 ball
Himoyaning 2 ta usuli — 2 ball

Введение 1 / 1 0–3